Ý tưởng
Mình muốn hiểu chính mình
Tác giả Phương Bùi
Trả lời ngắn
Bạn biết mình thích ăn gì, thích đi đâu, muốn kiếm bao nhiêu tiền, nhưng đã bao giờ bạn quan sát xem tại sao mình lại muốn những điều ấy?
Bạn biết mình thích ăn gì, thích đi đâu, muốn kiếm bao nhiêu tiền, nhưng đã bao giờ bạn quan sát xem tại sao mình lại muốn những điều ấy?
Tại sao bạn tức giận khi người khác không nghe lời? Tại sao bạn buồn khi không được quan tâm? Tại sao bạn muốn thành công, muốn được yêu thương, muốn người khác công nhận? Tại sao đôi khi bạn biết điều gì tốt cho mình nhưng vẫn hành động ngược lại?
Chúng ta dành nhiều năm học về thế giới bên ngoài, nhưng lại ít khi dành thời gian tìm hiểu những gì đang diễn ra bên trong chính mình.
Nếu muốn hiểu bản thân, bạn có thể bắt đầu ngay từ những tình huống rất bình thường trong ngày.
Sáng nay, ai đó nói điều khiến bạn khó chịu. Thay vì lập tức phản ứng, hãy thử quan sát cảm giác xuất hiện trong cơ thể, suy nghĩ đang hình thành và điều bạn muốn làm tiếp theo. Bạn đang tức giận vì lời nói ấy gây tổn thương, vì cảm thấy không được tôn trọng hay vì sự việc trái với kỳ vọng?
Bạn chưa cần tìm ra câu trả lời ngay. Chỉ cần nhận biết điều đang xảy ra mà không vội phán xét bản thân.
Khi muốn mua món đồ đắt tiền, hãy quan sát xem bạn cần công dụng của món đồ hay đang mong nhận được cảm giác tự hào, địa vị hoặc sự ngưỡng mộ. Nếu vẫn muốn mua sau khi hiểu rõ nhu cầu, bạn hoàn toàn có thể lựa chọn.
Khi ghen tị với thành công của người khác, hãy thử tìm hiểu điều bạn đang khao khát. Đó là tiền bạc, sự tự do, năng lực, sự công nhận hay cuộc sống mà bạn tưởng tượng họ đang có?
Cảm xúc đôi khi tiết lộ những nhu cầu và nỗi sợ mà ta chưa nhận ra, nhưng cách giải thích đầu tiên chưa chắc đã chính xác.
Bạn có thể thực hành bằng cuốn sổ nhỏ trong 7 ngày.
Mỗi tối, dành 5 phút ghi lại tình huống khiến bạn có phản ứng cảm xúc mạnh nhất trong ngày, điều thực tế đã xảy ra, suy nghĩ xuất hiện, cảm giác trong cơ thể và hành động của bạn.
Chẳng hạn, bạn nhắn tin nhưng người yêu chưa trả lời. Sự việc quan sát được là tin nhắn chưa được phản hồi. Suy nghĩ xuất hiện là người ấy không còn quan tâm. Bạn bắt đầu lo lắng, liên tục kiểm tra điện thoại rồi nổi giận.
Khi tách sự việc khỏi cách diễn giải, bạn sẽ nhận ra cảm xúc của mình có thể chịu ảnh hưởng từ những điều chưa được kiểm chứng. Người ấy cũng có thể đang bận, mệt hoặc gặp chuyện riêng.
Sau 7 ngày, hãy đọc lại những ghi chép và tìm xem điều gì thường khiến bạn sợ hãi, giận dữ, vui vẻ hoặc tổn thương. Bạn cũng có thể hỏi người thân đáng tin cậy về những thói quen mà bản thân chưa nhận ra, rồi đối chiếu với trải nghiệm thực tế.
Đừng vội đóng khung mình bằng những kết luận như “Tôi là người nóng tính”, “Tôi hướng nội”, “Tôi yếu đuối” hay “Tôi không có năng lực”. Những đặc điểm và phản ứng có thể thay đổi theo hoàn cảnh, trải nghiệm và quá trình rèn luyện.
Hiểu chính mình còn là nhận ra những giới hạn, nhu cầu và giá trị quan trọng đối với bản thân, để biết khi nào nên đồng ý, khi nào cần từ chối, điều gì đáng theo đuổi và điều gì nên buông bỏ.
Bạn sẽ không hiểu hết bản thân chỉ sau vài ngày quan sát. Con người liên tục thay đổi, và những điều ta tin về chính mình cũng cần được xem xét lại.
Ngay lúc này, nếu đang vui, hãy biết mình đang vui. Nếu đang buồn, hãy nhận biết nỗi buồn. Nếu đang muốn điều gì, hãy quan sát mong muốn ấy xuất hiện như thế nào và đang ảnh hưởng đến quyết định của bạn ra sao.
Từng chút hiểu biết ấy sẽ giúp bạn sống sáng rõ hơn, lựa chọn có ý thức hơn và bớt bị dẫn dắt bởi những phản ứng quen thuộc mà trước đây mình chưa từng nhận ra.
