Ý tưởng
Mình muốn kiếm tiền nhưng không muốn đánh mất cuộc sống
Tác giả Phương Bùi
Trả lời ngắn
Bạn đi làm để có cuộc sống tốt hơn.
Bạn đi làm để có cuộc sống tốt hơn. Nhưng càng kiếm tiền, bạn càng ít thời gian để sống.
Sáng vội vàng ra khỏi nhà, tối trở về khi đã kiệt sức. Bữa cơm ăn cùng gia đình cũng tranh thủ trả lời tin nhắn. Cuối tuần định nghỉ ngơi lại nghĩ đến công việc chưa xong.
Bạn tự nhủ cố gắng thêm vài năm nữa, khi kiếm được nhiều tiền hơn, mọi thứ sẽ khác.
Nhưng vài năm trước, bạn cũng từng nghĩ như vậy.
Mình muốn bạn thử tính một khoản chi phí mà ít người đưa vào kế hoạch tài chính: Bạn đang trả bao nhiêu thời gian, sức khỏe và sự tự do để kiếm được số tiền hiện tại?
Giả sử bạn kiếm được 50 triệu đồng mỗi tháng, nhưng phải làm việc 12 giờ mỗi ngày, gần như không có ngày nghỉ, thường xuyên căng thẳng và chẳng còn sức trò chuyện với con.
Thu nhập ấy có thể giúp bạn tích lũy tài sản. Nhưng nếu cách kiếm tiền kéo dài khiến sức khỏe suy giảm, các mối quan hệ rạn nứt và bạn mất khả năng tận hưởng cuộc sống, bạn cần xem lại hiệu quả thực sự của công việc.
Tiền là nguồn lực quan trọng. Thiếu tiền, con người dễ phải sống trong lo lắng, phụ thuộc và hạn chế lựa chọn. Nhưng khi kiếm tiền trở thành mục tiêu chi phối mọi quyết định, ta dễ quên mất ban đầu mình muốn dùng tiền để làm gì.
Hãy xác định số tiền bạn thực sự cần.
Bạn cần bao nhiêu để trang trải cuộc sống hằng tháng? Bao nhiêu cho quỹ dự phòng, chăm sóc sức khỏe, nuôi dạy con, tích lũy và những mục tiêu dài hạn?
Hãy viết thành những con số cụ thể.
Nếu chưa đáp ứng được nhu cầu thiết yếu, ưu tiên tăng thu nhập, nâng cao năng lực và xây dựng sự ổn định tài chính là điều cần thiết. Bạn không nên tự trách mình vì đang phải làm việc vất vả.
Nhưng nếu thu nhập đã đáp ứng phần lớn nhu cầu, hãy quan sát xem những mục tiêu tiếp theo đến từ mong muốn thực sự hay từ thói quen so sánh.
Bạn muốn mua căn nhà lớn hơn vì gia đình cần thêm không gian, hay vì người khác đang sống trong căn nhà lớn hơn?
Bạn muốn kiếm thêm 100 triệu đồng mỗi tháng để thực hiện kế hoạch cụ thể, hay chỉ vì cảm thấy mình chưa thành công bằng ai đó?
Không ai có thể quyết định thay bạn mức tài sản nào là phù hợp. Nhưng nếu không tự xác định, bạn rất dễ dành cả cuộc đời chạy theo những con số liên tục tăng lên.
Mình cũng muốn bạn phân biệt làm việc nhiều hơn với tạo ra giá trị lớn hơn.
Thu nhập không nhất thiết phải tăng tương ứng với số giờ lao động. Bạn có thể học kỹ năng có giá trị cao hơn, cải thiện cách tổ chức công việc, xây dựng quy trình, sử dụng công nghệ, phát triển đội ngũ hoặc tìm mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng.
Những thay đổi ấy cần thời gian, năng lực và đôi khi cả vốn đầu tư. Chúng không bảo đảm thành công, nhưng đáng để nghiên cứu nếu bạn đang phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán thời gian của mình.
Nếu có điều kiện tích lũy, hãy từng bước xây dựng tài sản phù hợp với khả năng chịu rủi ro. Tài sản tạo ra dòng tiền có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào thu nhập lao động, nhưng luôn cần tính đến vốn, thanh khoản, chi phí và khả năng thua lỗ.
Đừng vì muốn tự do tài chính thật nhanh mà đặt toàn bộ thành quả lao động vào những khoản đầu tư mình chưa hiểu.
Còn trong lúc xây dựng sự nghiệp, bạn hãy giữ lại những phần cuộc sống không thể mua lại bằng tiền.
Con bạn chỉ trải qua tuổi thơ một lần. Cha mẹ bạn đang già đi. Sức khỏe cần được chăm sóc từ hôm nay. Những mối quan hệ thân thiết cũng cần thời gian hiện diện thực sự.
Hãy đưa thời gian dành cho gia đình, nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân vào lịch như những cuộc hẹn quan trọng. Nếu thường xuyên phải hủy bỏ, hãy xem lại khối lượng công việc và những cam kết bạn đang nhận.
Đôi khi, quyết định đáng giá nhất là từ chối khoản thu nhập thêm để giữ buổi tối bên con. Đôi khi, quyết định đúng lại là chấp nhận làm việc nhiều hơn trong giai đoạn ngắn để vượt qua khó khăn tài chính.
Không có lựa chọn nào đúng cho tất cả mọi người. Điều quan trọng là bạn hiểu mình đang đánh đổi điều gì, trong bao lâu và vì mục tiêu nào.
Mình muốn bạn nhớ đến câu hỏi này mỗi khi định nhận thêm công việc, mở rộng kinh doanh hoặc theo đuổi mục tiêu tài chính mới:
Số tiền kiếm thêm sẽ cải thiện cuộc sống của mình như thế nào, và mình phải đánh đổi những gì để có được số tiền ấy?
Nếu câu trả lời rõ ràng và sự đánh đổi phù hợp, bạn cứ mạnh dạn tiến lên.
Nếu không, bạn có quyền lựa chọn khác.
Kiếm tiền là phần quan trọng của cuộc sống. Hãy kiếm tiền bằng năng lực, sự sáng tạo và hiểu biết của mình. Hãy xây dựng tài sản để có thêm khả năng lựa chọn, chăm sóc những người mình yêu thương và thực hiện những điều có ý nghĩa.
Nhưng đừng đợi đến khi đạt được con số tài sản cuối cùng mới cho phép bản thân sống vui vẻ.
Bởi con số ấy có thể tiếp tục thay đổi, còn thời gian đã trôi qua thì không thể lấy lại.

