Chuyển đến nội dung chính

Ý tưởng

Mình lo cho con

Tác giả Phương Bùi

Trả lời ngắn

Phân biệt sự thật về con với những dự đoán đáng sợ; lắng nghe, hỗ trợ vấn đề cụ thể và từng bước trao cho con quyền tự lập phù hợp lứa tuổi.

Hỏi tác giả về điều này

Con đi học về muộn một chút, bạn đã đứng ngồi không yên. Con học kém, bạn sợ tương lai con vất vả. Con ít nói, bạn lo con đang gặp chuyện. Con ham chơi, bạn sợ lớn lên chẳng làm nên trò trống gì.

Làm cha mẹ, thương con bao nhiêu thì đôi khi lo lắng bấy nhiêu.

Nhưng bạn thử nghĩ xem, trong những điều đang lo cho con, bao nhiêu điều thực sự xảy ra và bao nhiêu điều mới chỉ xuất hiện trong suy nghĩ của bạn?

Con bị điểm kém là sự thật. Kết luận rằng sau này con sẽ thất bại là dự đoán.

Con thích chơi điện thoại là điều bạn quan sát được. Kết luận rằng con sẽ nghiện công nghệ, lười biếng và không có tương lai lại cần thêm nhiều thông tin.

Khi chưa phân biệt được sự việc với nỗi sợ, cha mẹ rất dễ biến tình yêu thương thành kiểm soát. Ta thúc giục, nhắc nhở, trách mắng, quyết định thay con, rồi buồn bã khi con ngày càng ít chia sẻ.

Nếu hôm nay bạn đang lo cho con, hãy thử thay đổi cách bắt đầu.

Đừng vội hỏi con tại sao không chịu học, tại sao suốt ngày chơi hay tại sao không nghe lời. Hãy dành thời gian ở cạnh con và tìm hiểu cuộc sống của con đang diễn ra thế nào.

Bạn có thể hỏi: “Dạo này ở trường có chuyện gì vui không?”, “Điều gì khiến con thấy khó nhất?”, “Có chuyện gì con muốn bố mẹ giúp không?”.

Nếu con chưa muốn nói, bạn đừng ép. Sự tin tưởng thường được hình thành qua nhiều lần trẻ được lắng nghe mà không bị phán xét.

Sau đó, hãy xem điều bạn đang lo có cần hành động ngay không.

Nếu liên quan đến an toàn, sức khỏe, bạo lực, bắt nạt hoặc những dấu hiệu bất thường kéo dài, cha mẹ cần tìm hiểu và can thiệp phù hợp, kể cả nhờ nhà trường hoặc chuyên gia.

Nếu con đang gặp khó khăn trong học tập, hãy tìm nguyên nhân cụ thể. Con chưa hiểu bài, thiếu kỹ năng tự học, gặp vấn đề về sự tập trung, đang mệt mỏi hay không thấy ý nghĩa của việc học? Mỗi nguyên nhân cần cách hỗ trợ khác nhau.

Nếu chỉ vì con không sống theo kỳ vọng của bạn, hãy tự hỏi kỳ vọng ấy có thực sự phù hợp với độ tuổi, năng lực và mong muốn của con không.

Bạn cũng cần cho con cơ hội học cách tự chịu trách nhiệm.

Trẻ nhỏ cần được bảo vệ và hướng dẫn nhiều hơn. Khi con lớn dần, cha mẹ có thể trao quyền lựa chọn trong giới hạn an toàn, để con tự sắp xếp việc học, quản lý khoản tiền phù hợp, giải quyết bất đồng và trải nghiệm hậu quả tự nhiên của những quyết định không nguy hiểm.

Con quên mang đồ dùng học tập, bạn không nhất thiết phải lập tức mang đến trường. Con bất đồng với bạn bè, bạn có thể lắng nghe và giúp con tìm cách trao đổi trước khi đứng ra giải quyết thay.

Qua những trải nghiệm ấy, con dần hình thành năng lực mà cha mẹ không thể trao cho con chỉ bằng lời dạy.

Tối nay, bạn hãy thử dành 15 phút ở bên con, không kiểm tra bài vở, không nhắc nhở, không giảng giải. Hãy để con chọn hoạt động phù hợp mà 2 người cùng làm.

Bạn sẽ có cơ hội hiểu thêm về con, còn con có thêm trải nghiệm rằng ở bên cha mẹ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với bị đánh giá.

Mình biết cha mẹ lo cho con vì mong con được bình an, hạnh phúc. Nhưng tương lai của con được hình thành từ rất nhiều yếu tố, và cha mẹ không thể kiểm soát tất cả.

Điều bạn có thể làm hôm nay là chăm sóc sức khỏe và sự an toàn của con, xây dựng mối quan hệ tin cậy, hướng dẫn những kỹ năng cần thiết và từng bước giúp con tự lập.

Bạn cũng cần chăm sóc cuộc sống của chính mình. Khi mọi niềm vui, nỗi sợ và giá trị bản thân đều phụ thuộc vào con, cả cha mẹ lẫn con đều dễ chịu áp lực.

Con cần tình yêu thương của bạn, cần sự đồng hành và những giới hạn phù hợp. Con cũng cần khoảng không để khám phá cuộc sống, mắc sai lầm, học hỏi và trưởng thành.

Hãy tiếp tục yêu thương con, nhưng đừng để những điều chưa xảy ra lấy mất niềm vui được ở bên con hôm nay.

Sách liên quan

Những điều khác trong chủ đề này

Chủ đề